هکلبری فین

هکلبری یا هک... خیال‌باف نیست، نیروی پندار دارد، اما آدم عمل است، ساده است، فضیلت‌های او جبلی است و او دنبال فرمان ‌آن‌ها می‌رود. گاهی این فضائل با راه و رسم موجود سازگار نیست. نباشد. آن‌چه جوهر تعقل پاک انسانی حکم می‌کند همان را برمی‌گزیند. پیش هک کم‌تر چیزی از فضائل اکتسابی است چون می‌شود شک کرد که این فضیلت‌ها فضیلت باشند. هک بچه باتربیتی هم نیست که شب‌ها دندان مسواک نکرده سر به بالین نگذارد و صبح‌ها به قصد زندگی مثل عروسک مقوایی چشم از خواب باز کند. هک حتی دروع هم می‌گوید ـ نه برای فریب دادن بلکه برای گریز از فریب خوردن. چون دنیا پر است از دزدی‌ها و آدم‌دزدی‌ها و دعواهای حیوانی، سنگ‌دلی‌ها، و ترس‌ها و ظلم‌ها و فریب‌ها ـ فریب داروسازهای قلابی و فریب روحانی‌نماها و فریب بی‌مایگان که خود را هنرمند می‌نمایانند...

آنچه مهم است این ست که درس خشن زندگی هک را خبیث نمی کند؛ فطرت او خلاف زندگی نمی رود. دلش شک برمی دارد اما به قساوت آلوده نمی شود. بی اعتنا نمی شود. آن ها که به او نارو زده اند اگر گرفتار شوند نه به توطئه ی اوست بلکه خلاف میل اوست و او از گرفتاری هایشان غمگین می شود و دریغ می خورد که چرا آدم ها یک دیگر را می آزارند. هک همدم است با هر آنچه درست و پاک و زیباست بی آنکه خود بداند، و اگر دنیا زشتی ها دارد، چرکی ها دارد، شادی ها و گرمی ها نیز دارد. رودش سنگین و گسترده می رود و ستارگانش می درخشند؛ باران ها می بارند و شب بخواب می رود و بامداد دنیا را بیدار می کند؛ و گرمی  و رفاه دوستی چه خوش آیند است. و چه خوش آیند است درک زندگی و درک مسرات زندگی. چه خوش آیند است ایفای تعهدی که درونت به عهده ات می گذارد.