ابن مشغله / از مجموعه مردان کوچک

«ابن مشغله»، جلد نخست از مجموعه زندگینامه شغلی نادر ابراهیمی، روایتی جذاب و صمیمی از زندگی پرتلاطم و تلاش‌های بی‌وقفه نویسنده برای کسب روزی حلال است. این کتاب که نخستین‌بار در سال 1352 منتشر شد، نه خاطرات روزمره‌ای کامل، بلکه زندگینامه‌ای متمرکز بر مشاغل گوناگون او از کودکی تا جوانی است.

ابراهیمی حکایت کودکی را بازگو می‌کند که از همان سال‌های نخست در جست‌وجوی کار و درآمد است؛ کودکی که پس از جدایی والدین و ازدواج دوباره هر دو، زیر سایه پدرخوانده‌ای مهربان بزرگ می‌شود. او از کارهای ساده مانند کشیدن آب حوض و برف‌روبی آغاز می‌کند و سپس به مشاغلی چون کمک‌کاری تعمیرگاه سیار در ترکمن‌صحرا، کارگری چاپخانه، نقاشی، حسابداری، صفحه‌بندی روزنامه و حتی تحصیل در دانشکده حقوق و سپس ادبیات روی می‌آورد. هیچ‌کدام از این تجربه‌ها، آن رویای پایدار و آرمانی را که در ذهن داشت، برآورده نمی‌کند؛ اما هر کدام بخشی از شخصیت او را می‌سازد.

ابراهیمی خود را «ابن مشغله» می‌نامد و با زبانی دراماتیک، طنزآمیز و گاه تلخ، این مسیر پرپیچ‌وخم را روایت می‌کند. او نه تنها مشاغل را برمی‌شمارد، بلکه ابعاد شخصیتی خود را نیز با صداقت توصیف می‌کند؛ مردی که میان واقعیت‌های سخت زندگی و آرمان‌هایش در تعادل گام برمی‌دارد.

این اثر زندگینامه‌ای داستانی است که نه از واقعیت دور می‌شود تا افسانه‌وار گردد و نه چنان خشک و واقع‌گرایانه است که خواننده را خسته کند. هنر ابراهیمی در حفظ این تعادل، کتاب را به یکی از شیرین‌ترین و الهام‌بخش‌ترین خودزندگی‌نامه‌های ادبیات معاصر ایران تبدیل کرده است.

«من ابن مشغله‌ام؛ فرزند مشغله. از همان کودکی که آب حوض را می‌کشیدم تا امروز که قلم به دست دارم، در جست‌وجوی کاری بوده‌ام که مرا آرام کند؛ اما آرامش، گاه در تغییر است و گاه در ماندن.»