مدئای منهتن (نمایشنامه) (نشر نی)

«مدئای منهتن» نمایشنامه‌ای جسور و معاصر نوشتهٔ دئا لوهر (Dea Loher)، نمایشنامه‌نویس برجستهٔ آلمانی، است که در مجموعهٔ «جهان نمایش» نشر نی منتشر شده و با ترجمهٔ نگار یونس‌زاده در دسترس خوانندگان فارسی‌زبان قرار گرفته است. این اثر اقتباسی آزاد و خلاقانه از تراژدی کلاسیک «مدئا»ی اورپیدس است؛ جایی که داستان انتقام‌جویانهٔ مدئا – زنی که برای انتقام از خیانت همسرش فرزندان خود را می‌کشد – به فضای مدرن منهتن منتقل شده و با نگاهی تلخ، واقع‌گرایانه و گاه سیاه به روابط انسانی، مهاجرت، خیانت و خشونت خانگی پرداخته می‌شود.

در این نسخهٔ امروزی، شخصیت مدئا زنی مهاجر و تنها است که در شهری غریب و بی‌رحم، با خیانت شوهرش روبه‌رو می‌شود و به تدریج به سوی انتقامی هولناک کشیده می‌شود. لوهر با زبانی ساده اما تیز و دیالوگ‌هایی برنده، مرزهای اخلاقی را محو می‌کند و خواننده را وادار به مواجهه با پرسش‌های دشوار می‌سازد: مرز میان قربانی و جنایتکار کجاست؟ عشق تا کجا می‌تواند به نفرت و خشونت بدل شود؟ و جامعهٔ مدرن چگونه در برابر چنین تراژدی‌هایی سکوت می‌کند؟

نمایشنامه با فضاسازی دقیق و ریتمی فشرده، از لحظات روزمره به اوج‌های دراماتیک می‌رسد و با صحنه‌ای تکان‌دهنده آغاز می‌شود که راوی – یکی از شخصیت‌ها – قتل را توصیف می‌کند؛ توصیفی سرد، بی‌تکلف و بدون احساس گناه که تضاد عمیقی با وحشت عمل ایجاد می‌کند. این اثر نه تنها بازخوانی یک اسطورهٔ باستانی است، بلکه نقدی بر دنیای امروز، مهاجرت اجباری، نابرابری جنسیتی و مکانیسم‌های خشونت پنهان در روابط نزدیک.

«مدئای منهتن» برای دوست‌داران تئاتر معاصر، طرفداران تراژدی کلاسیک و کسانی که به کاوش لایه‌های تاریک روان انسان علاقه‌مندند، اثری ضروری و تکان‌دهنده است.

«شبونه بردیمش بالای عرشه و مواظب بودیم هیچ رد و هیچ خونی کف کشتی نمونه که لو بریم. بعد از بالای نرده‌های کشتی انداختیمش پایین. تو تاریکی ناپدید شد. به همین سادگی. هیچ ردی ازمون باقی نموند. وقتی داشت غرق می‌شد حتی یه موج هم دور و برش نبود.»